Artykuły · Fanslask / www.fanslask.fuckpc.com

Żniwo pierwszego pucharu

To było niemal dokładnie 37 lat temu. 1 maja 1976 roku. Wcześniej Śląsk w Gdańsku wygrywając ze Stoczniowcem awansował do finału Pucharu Polski i właśnie w dniu, który wówczas nazywano szumnie „świętem pracy”, a w rzeczywistości był dniem wyganiania ludzi z pracy na ulice, by urządzali czerwone pochody, przyszło się Śląskowi zmierzyć ze Stalą Mielec. W Warszawie na Łazienkowskiej. Jeden mecz, zwycięzca bierze Puchar.
Teraz nazwa „Stal Mielec” budzi uśmiech politowania, ale w owym czasie był to bezsprzecznie najsilniejszy polski klub. Lato, Domarski, Kasperczak, to byli wtedy piłkarze reprezentacyjni, grający w Mielcu. A reprezentacja Polski dwa lata przedtem wygrała z Brazylią mecz o III miejsce mistrzostw świata!
Kto wówczas z nas trzech wyszedł z propozycją jazdy do Warszawy na finał, tego nie pamiętam. Mogłem być ja, bo wcześniej bardzo drążyłem temat półfinału i nasze trio swój kibicowski chrzest miało mieć w Gdańsku. Ale może to był Piotrek Korczak, a może Radek Wójcik?
Ostatecznie nasz pierwszy wyjazd zaliczyliśmy w Warszawie. Kombinowaliśmy, że sobie spokojnie wsiądziemy do nocnego, drugiego pociągu. A tu na berzie niespodzianka. Kilka tysięcy ludzi miało dokładnie ten sam pomysł. Jako małolaci (Radek był o rok starszy, miał wówczas 16 wiosen) nie mieliśmy nawet szansy na przedział, ba nawet klapki na korytarzach były dla nas niedostępne. Cóż, trzeba było stać. I to w ścisku. Bagatela, jakieś 10 godzin.
Stojący pociąg grozy
Przeluźniło się w Częstochowie, gdzie pociąg stał podejrzanie długo. Dopiero po latach dowiedziałem się, co tak naprawdę w tej Częstochowie się wydarzyło. Generalnie jakiś milicjant się zaplątał, a później jego akcesoria podróżowały już z nami. Milicjant dalej trwał na częstochowskim posterunku, tyle, że trochę roznegliżowany.
Dojechaliśmy do Warszawy Głównej. Teraz nie ma takiego dworca. Osobiście podejrzewam, że była to obecna Zachodnia, lecz mogę się mylić. Dlaczego pociagi nie dojechały do Centralnego, jak miały w rozkładzie jazdy – można się jedynie domyślać. Władza zrobiła wszystko, by na wpół zorganizowana banda nie „podpięła się” pod pochód pierwszomajowy.
Wyszliśmy wielotysięczną grupą z pociągów. Tak, z pociągów, bo choć nasz miał spore opóźnienie, lecz „ten pierwszy” miał jeszcze większe i oba wjechały w odstępie kilku minut. Z obu wylał się tłum, którego głównym celem pobytu w „stolycy” było obejrzenie meczu Śląska.
Nie pamiętam, cośmy w tej Warszawie robili od rana do popołudnia, jak przez mgłę wspominam, że w słońcu podsypialiśmy na trawniku gdzieś w okolicach Trasy Łazienkowskiej. Jak to się stało, że mimo widocznych barw – mieliśmy trzy szaliki i dwie flagi na drewnianych kijach – nie dostaliśmy łomotu od legionistów, nie mam zielonego pojęcia. Wtedy kompletnie nie wiedziałem, co to są kibicowskie wojenki, z czym się to je i jakie może rodzić konsekwencje. Piotrek mnie uświadomił w tym zakresie podczas powrotu do Wrocławia.
Ucieczka pucharu
Z samego meczu też już pamiętam niewiele. Siedzieliśmy na Żylecie. I cztery szały radości. Po bramce Jana Erlicha na 1-0, po podyktowaniu rzutu karnego, po jego wykorzystaniu przez Zygmunta Garłowskiego i po zakończeniu meczu. Mój pierwszy wybieg na murawę… nie, nie byłem chuliganem. Starsi pobiegli do piłkarzy, chcieli się pocieszyć tym Pucharem, który był już Śląska… Niestety, bramkarz, Zygmunt Kalinowski chwycił go pod pachę i uciekł niczym rasowy sprinter. Ja ze swoją flagą, wchodzący na boisko przez niezbyt wówczas wysoki płotek, gdy już niemal wszyscy zrobili to samo, szans nawet na dotknięcie trofeum nie miałem najmniejszych. Ale przynajmniej trochę trawy sobie wyrwałem z pola karnego. Niestety, zawieruszyła się po latach…
Kibice Stali to wówczas była zakładowa wycieczka. Mieli bodajże ze trzy machajki, lecz to nie byli kibice ani w dzisiejszym, ani w ówczesnym rozumieniu tego słowa. Nie wiem, czy były to załogi dwóch czy czterech autokarów. Przy kilkutysięcznej wycieczce z Wrocławia – nie istnieli. Siedzieli dwa (?) sektory po naszej lewej stronie. 10 lat później dostaliby niezły łomot, ale wtedy uznano, że to tak naprawdę nie są kibice.
Od tego dnia na pięć lat stworzyła się zgoda Śląska z Legią. Padła w 1981 roku. Dziwnym trafem, też w Warszawie, też na stadionie przy Łazienkowskiej, też na meczu o Puchar Polski. Dokładnie 13 maja 1981 roku, w dniu zamachu na Papieża…
Powrót
Znów ścisk na dworcu. Startowaliśmy z niewykończonego jeszcze Centralnego. Wtedy zrobił na mnie wrażenie. Pies w cywilu chciał mi zabrać flagę. Stanęło na tym, że zabrał mi kija od niej. Tym razem siedzieliśmy przedziałach, bo nie czekaliśmy na pociąg osobowy, na który już się czaiła niezła wataha, lecz wbiliśmy się w pośpieszny. Po nieprzespanej nocy siedzenie pod dupskiem – co za ulga, bo po drugiej bez snu chodziłbym jak zombie. W przedziale „Długi vel Dżony” i koleżka o pseudonimie „Siwy” (tych się na naszych trybunach przewinęło wielu, zatem nie jestem w stanie wytłumaczyć, który to „Siwy” był). Obaj wówczas robili za „starych kiboli”. W tamtych standardach, bo na dziś nie mieliby szans. Ich życiorysy liczyły sobie po około 20 lat. Razem z nami ze trzech zwykłych podróżnych.
Cieszyliśmy się w podróży z tego pucharu krótko. Zmęczenie zrobiło swoje. Jako wyjazdowy świeżak odnotowałem tylko dziwne, dość nerwowe zachowanie dwóch „starych” kibiców. Okazało się, że „ominęli” kanara sprawdzającego bilety.
Zaszczepiony Śląskiem
Dziś to nie do pomyślenia. Następnego dnia, który też był wolny od pracy i od szkoły, skoro świt, czyli gdzieś po 15:00, wybiegłem na miasto. Nie potrafiłem zrozumieć, czemu ludzie nie chodzą, nie cieszą się, nie wiwatują. Mnie roznosiła energia, ale nie miałem pojęcia, co z nią zrobić.
Już wcześniej dostałem „korby na Śląsk”, ale po tym pierwszym wyjeździe byłem w takiej euforii, że do dziś ze mnie do końca nie wyparowała.
Roman Zieliński – na zdjęciu drużyna Śląska z Pucharem w Warszawie. Wjazd na murawę zaczął się chwile po pstryknięciu tego zdjęcia.

Piotrek Korczak w 1980 roku wyjechał do obozu dla uchodźców do Austrii, ostatecznie wylądował w USA. W Polsce czasem bywa. Jeśli jest we Wrocławiu gdy gra Śląsk, zawsze na mecz przyjdzie. Jego dzieci (syn i córka – już dorośli ludzie) doskonale mówią po polsku.
Radek Wójcik do RFN-u miał wyjechać 13 grudnia 1981 roku. Nawet byłem na imprezie pożegnalnej. Stan wojenny spowodował, że wyjechał za grubą gotówkę kilkanaście miesięcy później. Piłką i sprawami kibicowskimi przestał się interesować kompletnie. „Oni grają o swoje pieniądze, ja walczę o swoje” – takie uknuł powiedzenie. Parę lat temu, zupełnie przypadkiem, dowiedziałem się, że Radek wyskoczył z okna mieszkania z któregoś tam piętra w Monachium.
„Długi vel Dżony” jeszcze przez kilka lat wraz ze „Zbychem” prowadził doping na Oporowskiej. Zadźgał się nożem wbijając sobie ostrze w serce.
„Siwy” jeszcze pojeździł parę sezonów na mecze. Zniknął. Nie wiem, co się z nim dzieje.
Zygmunt Kalinowski wrócił do rodzinnego Lublina. Kilka lat temu robił za barmana w knajpie z piwem. Na zdjęciu – z pucharem w ręce.
Zygmunt Garłowski wyjechał na piłkarskie saksy do Australii, tam zmarł czy też zginął w wypadku. Na zdjęciu z prawej strony w górnym rzędzie – nie podniósł w tym momencie ręki.
Jan Erlich też już nie żyje od wielu lat. Na zdjęciu – w dolnym rzędzie obok Kalinowskiego od strony pucharu.
Ja – wciąż jestem. Nie wiem, ile wyjazdów zaliczyłem od tamtego pierwszego. U siebie łatwiej od ilości zaliczonych meczów wyliczyć mi te, na których nie byłem. Raz zgubiłem bilet, raz musiałem zostać w domu, bo dzień wcześniej miałem ślub i małżonka bardzo prosiła, żebym sobie jaj nie robił z jej święta. Przez pół rundy jesiennej w 1992 roku nie zaliczyłem żadnego meczu, bo zachciało mi się jechać do Włoch do pracy. No i raz zamiast stać pod Stadionem Olimpijskim (wiosna 2006), ponieważ mieliśmy zamknięty obiekt na mecz z Jagiellonią, pojechałem z kolesiami z Legnicy na Zakrzów. Tam o tej samej porze Miedź grała z Polarem. Na reszcie oficjalnych spotkań Śląska we Wrocławiu byłem, chyba, że mecz rozgrywano bez widzów, wówczas stałem na górce Pafawag (Oporowska) lub pod bramami (Olimpijski).

Tak dla potomnych, „odszyfrujmy” to zdjęcie powyżej.

Rząd górny: Tadeusz Wanat (?), Krzysztof Karpiński, Tadeusz Pawłowski, Henryk Kowalczyk, Tadeusz Rachwalski, Władysław Żmuda II, Zygmunt Garłowski. Po środku: Zdzisław Rybotycki. W dolnym rzędzie: Jacek Wiśniewski, Janusz Sybis, Mieczysław Kopycki, Jan Erlich, Zygmunt Kalinowski, Mieczysław Olesiak, Ireneusz Garłowski. Mogłem się walnąć między Rybotyckim a Kopyckim, Wanata biorę na domysł. Rachwalskiego „wybrałem” poprzez eliminację, ale to musi być on, bo pamiętam, że był najbardziej łysy z zespołu. Co do reszty – mam pewność, że ich nie pomyliłem. Jak ktoś ma wiedzę, niech dopisze brakujące informacje (imię Rachwalskiego i to, czy nie pomyliłem Rybotyckiego z Kopyckim).